Іздеу Жаңа Конституцияны жүзеге асыру шеңберінде заңнамаға ревизия жүргізу басталды
Ернұр Қайнар
Нормативтік базаны жаңа Конституцияға сәйкес келтіру үшін мемлекеттің институционалдық негізін трансформациялауды кезең-кезеңімен жүзеге асыру тәсілі енгізілуде. Бұл туралы Премьер-министр Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен Үкімет отырысында әділет министрі Ерлан Сәрсембаев мәлімдеді, деп хабарлайды Elordainfo.kz.
Реформаның негізіне «адамға бағдарланған» тәсіл алынды, ол қоғам мен мемлекеттің өзара қатынасын сапа тұрғысынан жаңа Халықтық модель бойынша қалыптастырады. Бүгінде Президенттің Конституцияны жүзеге асыру туралы Жарлығында Президент пен Үкіметтің заңнамалық бастамасы тәртібімен Парламент Мәжілісіне енгізілетін заң жобаларының тізбесі анықталған.
Негізгі заңнамалық өзгерістер:
- Қолсұғылмаушылық кепілдіктерін нығайту: «Миранда ережесін» Конституция деңгейінде бекіту. Ұсталған адамға оның құқықтары жүріп-тұру бостандығына нақты шектеу салынған кезден-ақ дереу хабардар етілуі керек;
- Тұрғын үйді қорғау: соттың шешімінсіз тұрғын үйден өз еркімен айыруға ғана емес, мәжбүрлі түрде шығаруға да тыйым салу. Бұл норма тұрғын үй және іс жүргізу кодекстерін түзетуді талап етеді;
- Цифрлық құқықтар: цифрлық дәуірде дербес деректерді қорғауды күшейту және процессуалдық әрекеттер кезінде жеке өмір кепілдіктерін кеңейту;
- Құрылымдық негіздерді қорғау: аумақтық тұтастық пен тәуелсіздікті қамтамасыз ету үшін құқық бұзушылықтардың әкімшілік және қылмыстық құрамдарын түзету.
«Жарлықты іске асыру мақсатында депутаттар корпусымен және мемлекеттік органдармен бірлесіп 5 дербес конституциялық заңды әзірлеу басталды. Олар – «ҚР Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Құрылтайы және оның депутаттарының мәртебесі туралы», «Қазақстан Халық Кеңесі туралы», «ҚР астанасының мәртебесі туралы», «ҚР-ның әкімшілік-аумақтық құрылымы туралы». Сондай-ақ 8 конституциялық заңға және 60-тан астам заңға түзетулер енгізу қажет. Жоспар шеңберінде қазіргі уақытта Парламенттің қарауындағы заң жобаларында Конституцияның жекелеген новеллаларын жүзеге асыру мүмкіндігі тұрғысынан ревизия жүргізу көзделеді», - деп хабарлады Ерлан Сәрсембаев.
Бұған дейін ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек жаңа Конституция Қазақстанның білімге негізделген экономикаға стратегиялық бетбұрысын айқындайтынын айтқан еді.
