Іздеу Несиені ресімдеу алдында нені білу маңызды
Жібек Наурыз
Несиені ресімдеу алдында қарапайым қадамдар жасау маңызды: қаржылық мүмкіндіктеріңізді шынайы бағалау, несие беру шарттарын егжей-тегжейлі зерделеу және құжаттарды мұқият оқып шығу. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі төменде мұны қалай жасау керектігі туралы толық нұсқаулық берді, деп хабарлады Elordainfo.kz.
Қажеттілікті анықтаңыз
Несиені ресімдеу алдында өзіңізге сұрақ қойыңыз: мен шынымен кредитсіз жасай алмаймын ба? Несие – бұл қаржылық көмек қана емес, сонымен қатар белгіленген мерзімде орындалуы керек қаржылық міндеттеме екенін есте сақтау маңызды.
Несиелік жүктемені есептеңіз
Қарыз алуды шешпес бұрын, сіздің кірістеріңіздің қанша бөлігін несиелер алып жатқанын анықтаңыз. Бұл көрсеткіш борыш жүктемесінің коэффициенті (БЖК) деп аталады – несиелер бойынша барлық ай сайынғы төлемдердің жиынтық айлық кіріске қатынасы.
БЖК-ны келесі формуламен есептеуге болады:
БЖК = (Қарыздар бойынша барлық ай сайынғы төлемдердің сомасы / Айлық кіріс) × 100%
Қазақстанда заңнамалық шектеулер белгіленді: несие алу үшін қарыз алушының БЖК-сы 50%-дан аспауы керек. Бұл кірістің жартысы күнделікті шығыстарға (азық-түлік, тұрғын үй, көлік және күтпеген шығындар) қалуы керек дегенді білдіреді. Қарыз бойынша ай сайынғы төлемді банк сайттарындағы калькуляторлардың көмегімен өз бетінше тексеруге болады.
Әр түрлі банктердегі шарттарды салыстырыңыз
Несиені таңдамас бұрын жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесін (ЖТСМ) салыстырыңыз, себебі ол комиссиялар мен сақтандыруды ескере отырып, несиенің толық құнын көрсетеді және қарыз бойынша ай сайынғы төлемді нақтылайды. Бірнеше банктің ұсыныстарын тексеріңіз: пайыздық мөлшерлемелердегі айырмашылық айтарлықтай болуы мүмкін.
Өзіңіздің несиелік тарихыңызды тексеріңіз
Несиені ресімдеуалдындағы тағы бір маңызды қадам – несиелік тарихты тексеру. Сіздің несиелік тарихыңыз жақсы екеніне көз жеткізіңіз. Кез келген төлем мерзімін кешіктіру, тіпті ескі болса да, банктің несие беру туралы шешіміне әсер етуі мүмкін.
Несиелік тарих туралы есепті eGov.kz мемлекеттік қызметтер порталынан немесе Бірінші кредиттік бюроның сайтынан алуға болады. Егер есепте қателер немесе өтелген ескі қарыздарды тапсаңыз – түзетуге сұрау салу жіберіңіз. Жақсы несиелік тарихтан тек мақұлдау ғана емес, сол сияқты несиенің шарттары да байланысты болуы мүмкін.
Еске салайық, бұдан бұрын асыл тұқымды мал сатып алуға 6%-бен несие берілуі мүмкін екені туралы хабарладық.
