Жаңа Конституция: идеялар, таланттар және жаңа мүмкіндіктер уақыты - Елнар Берікбаев

Халқының саны шамамен 20 миллион болатын ел үшін Қазақстанның жетістіктері шын мәнінде таңғаларлық. Отандастарымыз бүгінде өмірдің барлық дерлік саласында өз мүмкіндіктерін табысты жүзеге асырып келеді: әлемдік музыкалық сыйлықтардың лауреаттары атанып, әйгілі опера сахналарын бағындыруда, шахматтан әлемдік деңгейдегі чемпиондар мен UFC-дің үздік спортшылары қатарынан көрінуде, халықаралық киножобаларға қатысып, ғылымда, бизнесте және саясатта зор жетістіктерге қол жеткізуде. Бұл туралы ҚР Президенті жанындағы ҚСЗИ Стратегиялық талдау бөлімінің басшысы Елнар Берікбаев мәлімдеді, деп хабарлайды Elordainfo.kz.

Оның сөзінше, бұл – кездейсоқтық емес, халқымыздың талантының, мақсаткерлігінің және қайсар рухының заңды нәтижесі.

«Бүгінде қазақстандық мәдениет қарқынды даму кезеңін бастан өткеруде. Отандық өнерпаздардың концерттері көрерменге лық толы залдарда өтуде, жастар қазақстандық музыканы барған сайын көбірек таңдай бастады. Себебі ол әлемдік заманауи үрдістерді ұлттық нақышпен үйлестіре білді. Қазақстандық әртістер бүгінде жаһандық трендтерге жай ғана ілесіп қана қоймай, өздерінің бірегей әрі танымал стилін қалыптастырып, тұтас өңір үшін бағдарға айналып келеді.

Сонымен қатар ұлттық тарихқа және қазақстандық бірегейліктің күнделікті өмірдегі көріністеріне деген қызығушылық артып келеді. Жас суретшілер, дизайнерлер, сәулетшілер, иллюстраторлар мен цифрлық контент жасаушылар қазақтың ою-өрнектеріне, мифологиясына, эпостық мұрасына және тарихи құндылықтарына жиі жүгініп, оларды заманауи өнер тілі арқылы жаңаша пайымдауда. Этностиль қалалық мәдениеттің ажырамас бөлігіне айналып, ал ұлттық эстетика қазіргі өмір салтының маңызды құрамдас элементі ретінде орнығып келеді.

Жаңа мәдени кеңістікте қазақстандық болу, ана тілінде сөйлеу, өз тарихыңды білу және отандық авторларды қолдау беделдің белгісіне айналуда. Жастар өздерінің бірегей брендтерін қалыптастырып, олар еліміздің ішінде ғана емес, оның шекарасынан тыс жерлерде де кеңінен мойындала бастады», деді Елнар Берікбаев.

Ол ең басты өзгеріс – қоғамның өз мәдениетін қабылдауында екенін атап өтті. 

«Біз Ұлы даланың бай тарихи мұрасын және ұлттық бірегейліктің құндылығын барған сайын тереңірек ұғына бастадық. Дәл осы сенім Қазақстанның заманауи мәдени келбетін қалыптастырып жатқан жаңа буын үшін шабыттың қайнар көзіне айналуда.

2026 жылдың 1 шілдесінде Қазақстан Республикасының жаңартылған Конституциясы күшіне еніп, елдің мемлекеттік дамуындағы жаңа кезеңнің басталуына жол ашты. Конституциялық реформа саяси жүйені ауқымды жаңғыртудың және Заң мен Тәртіп, құқық үстемдігі, әділдік пен мемлекеттің азаматтар алдындағы жауапкершілігі қағидаттарына негізделген Әділетті Қазақстанды құру бағытын іске асырудың берік негізіне айналды.

Жаңартылған Конституцияда креативті экономикаға арналған арнайы нормалар көзделмегенімен, онда бекітілген шығармашылық еркіндігіне, зияткерлік меншік құқығын қорғауға және құқық үстемдігін қамтамасыз етуге қатысты конституциялық кепілдіктер осы саланы одан әрі дамытуға, заңнаманы жетілдіруге және мемлекеттік қолдау тетіктерін нығайтуға сенімді құқықтық негіз қалады.

Сонымен қатар талант халқымыздың ең басты артықшылықтарының бірі болып келгені анық. Барлық кезеңдерде қазақстандық музыканттар, суретшілер, жазушылар, ғалымдар мен спортшылар өздерінің қажырлы еңбегі, кәсібилігі және табандылығының арқасында, көбіне мүмкіндіктері шектеулі жағдайда да, елеулі жетістіктерге қол жеткізді. Бүгінде жағдай сапалық тұрғыдан өзгерді. Елімізде креативті хабтар құрылып, білім беру бағдарламалары іске қосылуда, зияткерлік меншік саласындағы заңнама жетілдіріліп, шығармашылық жобаларды қаржыландыру тетіктері кеңейтілуде. Соның нәтижесінде жас креаторлар өз идеяларын жүзеге асырып, халықаралық нарықтарға шығу үшін бұрынғыдан әлдеқайда кең мүмкіндіктерге ие болып отыр», деді спикер.

Сондай-ақ Елнар Берікбаев мемлекеттік жүйелі саясат өз нәтижесін бергенін мәлімдеді. 

«Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің деректеріне сәйкес, креативті экономика субъектілерінің саны жыл сайын артып келеді. Инфрақұрылымның дамуы мен заңнаманың жетілдірілуі нәтижесінде Қазақстан халықаралық рейтингтердегі өз позициясын айтарлықтай бекітті. 2025 жылы ел Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымының креативті тауарлар мен қызметтер көрсеткіші бойынша рейтингінде 93-орыннан 61-орынға көтерілді, ал фильмдер өндірісі бойынша 60-орыннан 31-орынға дейін жоғарылады. Сондай-ақ сериал индустриясы да қарқынды дамып келеді. Қазақстандық жобалар ірі стримингтік платформаларда көрсетіліп, олардың аудиториясы Қазақстанды, Қырғызстанды, Өзбекстанды, Тәжікстанды, Ресейді және басқа да елдерді қамтып отыр.

Қазіргі Қазақстан өз азаматтарының тек өнеркәсіптік өнімдері мен табиғи ресурстарын ғана емес, сонымен қатар зияткерлік қызметінің нәтижелерін де барған сайын сенімді түрде экспорттап келеді. Музыка, кино, сериалдар, цифрлық контент, дизайн, анимация, ІТ және креативті экономиканың өзге де бағыттары елдің жаңа бет-бейнесіне айналуда.

Жаңартылған Конституция еңбектенетін, білім алатын және заман ағымына ілесетін әрбір азамат үшін кең мүмкіндіктерге жол ашады. Конституциялық реформалардың маңызды мәндерінің бірі де осыда жатыр. Әділетті Қазақстанды құру адам капиталын дамытусыз, дарынды жастарды қолдаусыз және білім экономикасын қалыптастырусыз мүмкін емес. Бүгінде мемлекет талантты ұлттық дамудың қозғаушы күшіне айналдыратын, Қазақстанның халықаралық беделін нығайтатын және болашақ ұрпақ үшін жаңа мүмкіндіктер ашатын жағдайлар жасауда», деді ол.