Іздеу 
Әсел Әбен: Конституциялық экологиялық міндет – тұрақты дамудың берік негізі
Ернұр Қайнар
Конституцияның жаңа жобасында азаматтардың табиғатты қорғау және табиғи ресурстарды ұқыпты пайдалану міндетінің бекітілуі елдің ұзақ мерзімді дамуына құқықтық негіз қалыптастырады. Бұл туралы ҚР Президенті жанындағы Қазақстанның стратегиялық зерттеулер институты Экономикалық саясатты талдау бөлімінің бас сарапшысы Әсел Әбен айтты, деп хабарлайды Elordainfo.kz.
Әсел Әбен Конституцияның жаңа редакциясында экологиялық жауапкершіліктің бекітілуі тұрақты даму қағидаттарына сай келетінін атап өтті.
Оның айтуынша, бұл норма қоршаған ортаға келтірілген залал үшін жауапкершілік тетіктерін жетілдіруге мүмкіндік береді және экологиялық тәуекелдерді экономикалық саясатпен тең дәрежеде қарастыруға жол ашады.
«Азаматтардың табиғатты қорғау және табиғи ресурстарды ұқыпты пайдалану жөніндегі міндеттерін конституциялық деңгейде бекіту – жеке жауапкершілікті нақтылайтын маңызды қадам. Бұл экологиялық күн тәртібіне жоғары құқықтық мәртебе береді», – деді сарапшы.
Сондай-ақ ол бұл норманың тек мемлекеттік бағдарламалардың мақсаты ғана емес, азаматтар мен бизнестің мінез-құлқына бағыт-бағдар беретін құқықтық стандарт екенін жеткізді.
Сарапшының сөзінше, конституциялық деңгейде бекітілген экологиялық міндет қоршаған ортаны қорғау стандарттарын нығайтып, заңнама мен әкімшілік шешімдерге ұзақ мерзімді негіз қалыптастырады.
Әсел Әбен аталған бастама Қазақстанның халықаралық міндеттемелерімен, соның ішінде Paris Agreement аясындағы климаттық келісімдермен үйлесетінін айтты. Оның пікірінше, бұл 2060 жылға қарай көміртегі бейтараптығына қол жеткізу жөніндегі ұлттық мақсаттарға да сәйкес келеді.
«Конституциялық экологиялық міндеттемелер назарды салдарды жоюдан зиянды болдырмауға аударады. Бұл – алдын алу қағидатына негізделген тәсіл. Мұндай жүйе табиғи ресурстардың сарқылу қаупін азайтып, экологиялық апаттардың алдын алуға мүмкіндік береді», – деп атап өтті ол.
Сарапшының пікірінше, бұл норма әлеуметтік институт ретінде де маңызды рөл атқарады. Ол табиғатты ұқыпты пайдалану қоғамдағы күтілетін мінез-құлық стандартына айналатынын айтты.
Осылайша, Әсел Әбен экологиялық міндеттемелерді конституциялық тұрғыдан бекіту тұрақты дамудың нормативтік тірегін қалыптастырып, елдің әлеуметтік-экономикалық тұрақтылығын нығайтады деген қорытынды жасады.
Еске салайық, Астана қаласы «Алматы» ауданының әкімі Рүстем Тәуекелов Мемлекет басшысының бастамасымен қолға алынған конституциялық реформа Қазақстанның саяси және қоғамдық дамуын жаңа деңгейге көтеруге бағытталғанын айтқан еді.
