Қытайдың жол саласындағы ұтымды цифрлық жүйесін Қазақстанға бейімдеп қолданылу көзделіп отыр

«Қазақстан жол ғылыми-зерттеу институты» АҚ мамандары Қытайда жасанды интеллект технологияларын, жолдар мен көпірлердің цифрлық мониторингі жүйелерін, сондай-ақ ұзақ мерзім пайдалануға арналған жол материалдары саласындағы жаңа әзірлемелерді зерделеді. Перспективалы шешімдерді Қазақстанның климат жағдайына бейімдеу жоспарланып отыр, деп хабарлайды Elordainfo.kz Көлік министрлігіне сілтеме жасап.

14-19 тамыз аралығында ҚазжолҒЗИ мамандары серіктес ұйым JSTI Group шақыруымен Нанкин қаласында 2026 Engineering Capacity Building Program халықаралық бағдарламасы аясында біліктілікті арттыру курсынан өтті. Бағдарлама тәжірибе алмасу және ҚХР-дың озық инженерлік әзірлемелерімен танысу мақсатында Қазақстан, Индонезия, Малайзия, Камбоджа және Азияның басқа да елдерінің инженерлері сол елге барды.

Бағдарламаның негізгі бағыты – жасанды интеллектіні қолдану арқылы жол инфрақұрылымын цифрлық басқару. ҚазжолҒЗИ мамандары Цзянсу провинциясының жылдамдығы жоғары автомагистральдар желісін пайдалану және басқару орталығының жұмысымен танысты. Мұнда жол желісінің жай-күйі мен көлік ағындары туралы деректер нақты уақыт режимінде жиналады. Интеллектуалды жүйелер көлік кептелісін болжауға, жол-көлік оқиғасын автоматты түрде анықтауға және магистральдағы қозғалысты жедел үйлестіруге мүмкіндік береді.

Мұндай тәсіл кез келген жағдайдың салдарын жоюдан оларды алдын ала болжау мен ескертуге көшуге мүмкіндік береді.
Қазақстан үшін қызығушылық тудыратын тағы бір бағыт көпірлердің техникалық жай-күйін цифрлық мониторингілеу. Янцзы өзені арқылы өтетін аспалы және вантты көпірлердің мысалында мамандар Structural Health Monitoring (SHM) жүйелерін қолдану тәжірибесін зерделеді. Құрылыстарға орнатылған сенсор тәулік бойы дірілді, деформацияны және конструкциялардағы басқа да өзгерістерді тіркейді, ал болжамдық модельдер ықтимал жағдайды алдын ала анықтауға мүмкіндік береді.

Бағдарлама аясында ҚазжолҒЗИ өкілдері сондай-ақ Жетілдірілген жол материалдары жөніндегі ұлттық инженерлік зерттеу орталығына (NERC-ARM), үлкен аралықты көпірлердің қауіпсіздігі және техникалық қызмет көрсету жөніндегі ұлттық негізгі зертханаға, сондай-ақ Оңтүстік-Шығыс университетінің (Southeast University) зерттеу орталықтарына барды.

Жаңа буындағы жол материалдарына өздігінен қалпына келетін және энергия тиімді жабындарға, сондай-ақ қарқынды көлік жүктемелері мен күрделі климатқа шақталған, ұзақ мерзімде пайдалануға арналған модификациялы асфальтбетондарға ерекше назар аударылды.
Температураның айтарлықтай ауытқуын және автомобиль жолдарының жөндеуаралық мерзімін ұлғайту қажеттігін ескерсек, бұл бағыт Қазақстан үшін ерекше өзекті.

«Заманауи тәсіл ақаудың шекті деңгейге жетуін күтпей, оның қай жерде және қашан пайда болуы мүмкін екенін алдын ала анықтауға негізделеді. Қытайда зерделенген жасанды интеллект, цифрлық егіздер және аспаптық мониторинг технологиялары ҚазжолҒЗИ отандық жол саласында дамытып отырған бағытқа сәйкес келеді. Біздің міндетіміз неғұрлым тиімді шешімдерді Қазақстан жағдайына бейімдеп, оларды жол активтерін диагностикалау және басқару кезінде қолдану», - деп атап өтті институт мамандары.

Бұл тәжірибе ҚазжолҒЗИ-дың автомобиль жолдары мен жасанды құрылыстарды интеллектуалды мониторинг жүйелерін одан әрі дамытуға, инфрақұрылымды диагностикалау тәсілін жетілдіруге және ұзақ мерзім пайдалануға арналған жол материалын зерттеуге пайдаланылады.

Еске сала кетсек, республикалық автожолдарда «ҚазАвтоЖолдың» техникалық көмек көрсететін пикаптары жұмысын бастады.