Ұлттық банк базалық мөлшерлемені төмендетті

Ұлттық банктің Ақша-кредит саясаты комитеті базалық мөлшерлемені +/- 1 п.т. дәлізімен жылдық 15,75% деңгейінде белгілеу туралы шешім қабылдады, деп хабарлайды Elordainfo.kz Ұлттық банктің баспасөз қызметіне сілтеме жасап.

Жылдық инфляция он екі ай бойы төмендеп, ұстамды қатаң ақша-кредит саясаты мен теңге бағамының қолайлы динамикасы жағдайында 2026 жылғы қыркүйекте 9,3% болды. Азық-түлік инфляциясы жеміс-жидек пен көкөніс мейлінше арзандап, ет бағасының өсу қарқыны баяулағанына байланысты 8,5%-ға (9,5%) дейін төмендеді. Азық-түлікке жатпайтын инфляция ЖЖМ (жанар-жағармай) бағасының жылдық өсу қарқыны төмендегендіктен 11,0%-ға (11,4%) дейін баяулады. Қызметтер инфляциясы реттелмейтін қызметтер бағасының өсу қарқыны жоғары болған кезде 8,9% деңгейінде сақталды.

Айлық инфляция қыркүйекте 0,6% (тамызда 0,6%), маусымдық факторлардан тазартылғанда 0,7% (0,9%) болды. Базалық инфляцияның маусымдық факторлардан тазартылған медианасы 0,7% деңгейінде қалды, бұл өз кезегінде баға қысымы сақталып отырғанын көрсетеді.

Халықтың алдағы бір жылға инфляцияны күтуі қыркүйекте 11,8%-ға дейін (тамызда 12,1%) төмендеді. Нарықтың кәсіби қатысушылары 2026 жылдың соңына инфляция бойынша күтуін өзгертіп, 10,0%-дан 9,5%-ға дейін, 2027 жылға күтуін 8,3%-ға дейін (тамызда 8,5%) төмендетті.

Сыртқы жағдай проинфляциялық күйде. Таяу Шығыстағы жағдай энергия көздеріне әлемдік бағаның жоғары болғанын қолдап тұр. ФАО азық-түлік бағасының индексі қыркүйекте бір айда 1,5%-ға және жылдық мәнде 5,8%-ға ұлғайып, 136,0 тармаққа дейін көтерілді. Осы өсімге, көбіне, қолайсыз күн райы мен логистикалық шектеулерге байланысты дәнді дақылдардың, қант пен өсімдік майының қымбаттағаны түрткі болды.

Экономиканың өсу барысы орнықты. Алдын ала деректер бойынша, 2026 жылғы қаңтар-қыркүйек айларында ЖІӨ шикізатқа жатпайтын салалар – ең алдымен құрылыс, өңдеу өнеркәсібі және көлік есебінен 4,2%-ға өсті. Негізгі капиталға инвестиция 7,0%-ға, ал шикізатқа жатпайтын секторға бағытталған инвестиция (бюджет қаражатын есепке алмағанда) 25,0%-ға артты. 

«Жылдық инфляция мен инфляциялық күтулердің үздіксіз баяулауы базалық мөлшерлемені төмендетуге мүмкіндік берді. Қабылданған шешім дезинфляция процесін орнықтыру және инфляцияны 2028 жылға қарай 5%-дық нысаналы мақсатқа қайтару үшін қажетті ақша-кредит шарттарының ұстамды қатаң деңгейін сақтап қалады.

Сонымен бірге, баға қысымы әлі де жоғары деңгейде сақталып отыр. Ал сын-қатер теңгерімі проинфляциялық жаққа қарай ауысқан. Жыл соңына қарай реттелетін тарифтер бойынша 2025 жылғы төмен база әсерінен жылдық инфляция біршама жеделдеуі мүмкін.

Қазіргі тәуекелдер теңгерімін ескерсек, базалық мөлшерлемені 2026 жылдың соңына дейін өзгерту ықтималдығы төмен. Мөлшерлемені одан әрі төмендету мәселесі баға қысымының орнықты бәсеңдеуіне байланысты болады. Бұдан кейінгі шешімдер инфляция динамикасы, инфляциялық күтулер мен тәуекелдер теңгерімінің өзгеруіне қарай қабылданады», делінген хабарламада.

ҚР Ұлттық банкінің Ақша-кредит саясаты комитетінің базалық мөлшерлеме бойынша кезекті жоспарлы шешімі 4 желтоқсанда Астана қаласының уақытымен сағат 12:00-де жарияланады.

Еске сала кетсек, 4 қыркүйекте Ұлттық банк базалық мөлшерлемені жылдық 16,25% деңгейінде белгілеу туралы шешім қабылдады.